Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Aslı Özer, Son dönemde ABD’de belirli doğranmış iceberg marullarıyla ilişkili Cyclospora vakaları nedeniyle yürütülen soruşturma, yaz aylarında gıda güvenliğini yeniden gündeme taşıdı.Cyclospora özellikle kontamine su veya gıdalar aracılığıyla bulaşabilen paraziter bir enfeksiyondur. Hijyen koşulları yeterli olmayan işletmelerde hazırlanan salatalar ve güvenilir olmayan kaynaklardan elde edilen buz, mikroorganizmaların bulaşmasına veya çoğalmasına zemin hazırlayabilir dedi.
Medicana Sağlık Grubu Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Aslı Özer, yaz aylarında artan sıcaklıklarla birlikte gıda kaynaklı enfeksiyon riskine karşı uyarılarda bulundu. Özellikle çiğ tüketilen sebze ve meyveler, açıkta satılan dilimlenmiş ürünler ve buzlu içeceklerde hijyen kurallarına dikkat edilmesi gerektiğini belirten Özer, Cyclospora gibi parazitlerin kontamine su ve gıdalar yoluyla bulaşabileceğini söyledi.
Marul ve diğer yapraklı sebzelerin toprak, sulama suyu, hayvanlar, eller ve hazırlama yüzeyleri aracılığıyla mikroorganizmalarla kontamine olabileceğini belirten Özer, tüketim öncesinde ellerin temizlenmesini, zarar görmüş yaprakların ayrılmasını ve yaprakların birbirinden ayrılarak akan temiz su altında iyice yıkanmasını önerdi. Özer, sebze ve meyvelerin sabun, deterjan veya çamaşır suyuyla yıkanmaması gerektiğini vurguladı.
Karpuz ve kavun gibi kabuklu meyvelerin de kesilmeden önce yıkanması gerektiğini ifade eden Özer, kabuk üzerindeki mikroorganizmaların bıçak aracılığıyla yenilebilir kısma taşınabileceğine dikkat çekti. Kesilmiş meyvelerin doğal koruyucu kabuk bariyerini kaybettiğini belirten Özer, özellikle yaz aylarında açıkta, güneş altında veya soğuk zinciri belirsiz koşullarda bekletilen dilimlenmiş ürünlere karşı dikkatli olunması gerektiğini kaydetti.
Gıda kaynaklı enfeksiyonlarda bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, ateş ve sıvı kaybı görülebileceğini belirten Özer, çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerin daha ağır etkilenebileceğini söyledi. Bu belirtilerin ortaya çıkması halinde sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini ifade etti.
Bakteri, virüs ve parazitlerin bulaşma yollarının farklı olduğuna dikkat çeken Özer, tek bir yıkama yönteminin tüm mikroorganizmaları ortadan kaldırmadığını belirtti. E. coli ve Salmonella açısından el hijyeni, çiğ ve pişmiş gıdaların ayrılması, temiz ekipman kullanılması ve gerekli durumlarda gıdaların yeterli sıcaklıkta pişirilmesinin önem taşıdığını aktardı. Cyclospora için güvenli su kullanımı, taze ürünlerin uygun şekilde temizlenmesi ve çapraz bulaşmanın önlenmesinin önemli olduğunu, ancak normal yıkamanın paraziti tamamen ortadan kaldırmadığını kaydetti.
Buzun da gıda güvenliğinin bir parçası olduğunu vurgulayan Özer, suyun dondurulmasının onu steril hale getirmediğini söyledi. Güvenilir olmayan sudan üretilen buzun enfeksiyon riski taşıyabileceğini belirten Özer, buz makineleri ve kaplarının düzenli temizlenmesi, buzun temiz ekipmanlarla servis edilmesi gerektiğini ifade etti.
Evlerde çiğ et için kullanılan bıçak ve kesme tahtalarının temizlenmeden sebze veya meyve hazırlamak için kullanılmasının da çapraz bulaşmaya yol açabileceğini belirten Özer, mümkünse çiğ et ile sebze-meyveler için ayrı kesme tahtaları kullanılmasını önerdi.
Özer, sebze ve meyveleri yıkamanın onları steril hale getirmediğini belirterek, yaz aylarında taze ürünlerden uzak durmak yerine doğru ürünleri seçmek, akan su altında uygun şekilde temizlemek, çiğ ve pişmiş gıdaları ayırmak ve uygun koşullarda saklamak gerektiğini söyledi. Gebeler, çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerin ise gıda hijyenine daha fazla özen göstermesi gerektiğini vurguladı.