Meme kanseri riskinde yapay zeka dönemi: Kişiye özel tarama modeli geliştirildi

Meme kanseri riskinde yapay zeka dönemi: Kişiye özel tarama modeli geliştirildi

Ankara Etlik Şehir Hastanesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Kanada Toronto Üniversitesi ve Katar Doha Üniversitesi iş birliğiyle, meme kanseri riskini kişiye özel değerlendirebilen yapay zeka destekli bir model geliştirildi.

Çalışmada, 10 yıl boyunca takip edilen 616 kadının mamografi görüntüleri geriye dönük olarak incelendi. En az 5 mamografisi bulunan ve görüntüleri 2 yıldan daha kısa aralıklarla çekilen kadınların 6 ila 10 yıllık meme dokusu değişimleri yapay zeka aracılığıyla analiz edildi. Değerlendirmeye yaş, menopoz durumu, aile öyküsü, doğum sayısı, emzirme ve vücut kitle indeksi gibi kişisel özellikler de dahil edildi.

Çalışmada kullanılan “latent progresyon” modeli, yoğun meme dokusunun küçük tümörleri gizlemesi ile gerçek kanser riskini birbirinden ayırmayı ve zaman içinde meydana gelen değişimleri takip etmeyi amaçladı. Model, geçmiş mamografi görüntülerini yeni görüntülerle karşılaştırarak risk değerlendirmesi yaptı.

Ankara Etlik Şehir Hastanesi Onkoloji Hastanesi Başhekimi ve Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Lütfi Doğan, özellikle yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda küçük kitlelerin mamografide gözden kaçabileceğini belirtti. Doğan, modelin zaman içerisindeki morfolojik değişiklikleri takip ederek çok küçük kitlelerin daha erken yakalanmasına yardımcı olabileceğini ifade etti.

Kişiye özel tarama programı hedefleniyor

Prof. Dr. Doğan, model sayesinde geçmişte tüm kadınlar için uygulanan standart takip aralıklarının kişiye göre belirlenebileceğini söyledi. Modelin; kişinin aile öyküsü, yaşı, menopoz durumu, doğum ve emzirme geçmişi gibi faktörleri değerlendirerek hangi aralıklarla ve hangi yöntemlerle tarama yapılması gerektiği konusunda klinisyenlere yardımcı olabileceği belirtildi.

Çalışmada ayrıca obezite ile meme kanseri riski arasındaki ilişki de değerlendirildi. Doğan, modelin obez kadınlarda meme kanseri riskinin yüzde 40’a kadar daha yüksek olabileceğini ortaya koyduğunu aktardı.

Araştırmacılar, modelin ürüne dönüştürülerek Türk tıbbının kullanımına sunulmasını hedefliyor. Böylece düşük riskli kişilerin gereksiz sık taranmasının önüne geçilirken, daha yüksek risk taşıyan kadınların daha erken değerlendirilmesi ve gerekli durumlarda koruyucu tedavi seçeneklerinin gündeme alınması amaçlanıyor.