Uzman uyardı: Dijital bağımlılık çocuklarda sessiz ilerliyor

Uzman uyardı: Dijital bağımlılık çocuklarda sessiz ilerliyor

Lokman Hekim Üniversitesi bünyesindeki Özgür Köy Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi’nde yürütülen çalışmalar kapsamında değerlendirmelerde bulunan Lokman Hekim Üniversitesi Ankara Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Hastalıkları Uzmanı Dr. Samet Can Demirci, dijital bağımlılığın çocuklarda çoğu zaman fark edilmeden geliştiğini söyledi.

Demirci, telefon ve internet kullanımının tek başına bağımlılık anlamına gelmediğini vurgulayarak asıl kritik noktanın, çocuğun ekran dışında vakit geçirmekten keyif alamaması ve alternatif etkinliklere yönelmemesi olduğunu ifade etti.

 “Bağımlılık yavaş ilerliyor, aileler çoğu zaman geç fark ediyor”

Uzman isim, dijital bağımlılığın genellikle sinsi şekilde ilerlediğini belirterek ailelerin ilk belirtileri gözden kaçırabildiğini söyledi. Sorun büyüdükçe müdahalenin de zorlaştığını dile getirdi.

Demirci, özellikle erken yaşta ekran maruziyetinin riskleri artırdığına dikkat çekti.

 “Ekran dopamin sistemini etkiliyor”

Parlak renkler ve hızlı içeriklerin çocuk beynindeki ödül sistemini etkilediğini belirten Demirci, şu değerlendirmeyi yaptı:

• Ekran kullanımı hızlı dopamin salınımına yol açıyor
• Bu durum gerçek yaşam etkinliklerinden alınan keyfi azaltabiliyor
• Sosyal oyun ve aktiviteler zamanla daha “az çekici” hale gelebiliyor

Özellikle bebeklik döneminde yoğun ekran kullanımının ilerleyen yaşlarda bağımlılık riskini artırabileceğini söyledi.

 “İlk 2 yaş ekran için en kritik dönem”

Demirci, çocukların ilk iki yaşta ekranla tanıştırılmaması gerektiğini vurguladı. 2–3 yaş aralığında ise ekran süresinin günlük en fazla yarım saatle sınırlandırılması önerisinde bulundu.

Ayrıca yemek yedirirken ekran açılmasının sık yapılan hatalardan biri olduğunu belirterek bunun ileride yeme alışkanlıkları ve kilo sorunlarına zemin hazırlayabileceğini ifade etti.

 “Sadece ekranı kısmak çözüm değil”

Dijital bağımlılığın altında çoğu zaman başka psikolojik veya sosyal sorunlar olabileceğini söyleyen Demirci şu başlıklara dikkat çekti:

• Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu
• Depresyon ve anksiyete
• Akran zorbalığı
• Sosyal uyum sorunları

Bu nedenle sadece ekran süresini azaltmanın yeterli olmadığını, altta yatan nedenlerin de ele alınması gerektiğini belirtti.